«Ἡ προσευχή μέ τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ»

Πρωτ. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

Ἀλλά καί ὁ πιστός ἀγωνιζόμενος χριστιανός, πού βιώνει ἀπλανῶς τήν ἐνέργεια τῆς Νοερᾶς καρδιακῆς προσευχῆς, τήν ἀπόλυτη προσοχή καί τήν νῆψι, καθίσταται ὅλος Φῶς! Ἐλλάμπεται ὑπό τοῦ ἁγίου Πνεύματος! Εἰσέρχεται στόν Γνόφον τοῦ Θεοῦ! Γίνεται μέτοχος τοῦ θαβωρείου Φωτός! Ἵσταται μετά παρρησίας στήν εἴσοδο τοῦ οὐρανίου θυσιαστηρίου τοῦ Πατρός τῶν φώτων καί δύναται ἐπί τοῦ ἀσφαλοῦς νά δυσωπήση Αὐτόν ὑπέρ μυριάδων ἀνθρώπων!

Γιά παράδειγμα θά ἀναφέρουμε τούς τρεῖς Πατέρας, πού ἀναφέρονται στήν “Βίβλο Βαρσανουφίου καί Ἰωάννου” τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου.

Στήν εἰσαγωγή τοῦ βιβλίου γίνεται λόγος γιά τρεῖς καταπληκτικούς ἁγίους, πού ἦσαν καί οἱ τρεῖς τους ἄνδρες ὅσιοι, θεοφόροι καί τέλειοι, μέ πλήρη ψυχοσωματική καθαρότητα, μέ διάκρισι καί θεοφορία, θεόπτες καί θαυματουργοί, καί μέ τοιούτους πνευματικούς ἀσκητικούς ἀγῶνας, ὥστε πρό πολλοῦ εἶχαν ὑπερβῆ τά συνήθη μέτρα ἀγιότητος. 

Ἡ νήψη, ὁ πρακτικός καί ὁ θεωρητικός δρόμος.

«ΝΗΨΙΣ»
Ἀπό τό βιβλίο «ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ»
Ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου

Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἄς εἶναι μαζί σας. Ὁ Θεός δέν ἀφήνει ἀπαρηγόρητους αὐτούς πού ἀγαπᾶ. Εἴθε νά στείλῃ καί σέ σᾶς τήν παρηγορία.
Πῶς τολήσατε νά σκεφθῆτε ὅτι τώρα πλέον ἡσυχάσατε καί ὁ ἐχθρός δέν σᾶς πολεμεῖ τόσο πολύ; Βγάλτε ἀπό τό μυαλό μιά τέτοια σκέψη. Προέρχεται ἀπό τόν ἐχθρό, πού θέλει νά χαλαρώσῃ τόν ζῆλο καί τήν προσοχή. Φέρτε στόν νοῦ σας σκέψεις ἀντίθετες. Φαντασθεῖτε ὅτι βαδίζετε σέ μιά λεπτή σανίδα πάνω ἀπ’ ἕνα γκρεμό. Φαντασθεῖτε ἀκόμη ὅτι ἀπό παντοῦ οἱ μοχθηροί ἐχθροί σᾶς τοξεύουν γιά νά σᾶς ρίξουν στό χάος. Τό χέρι ὅμως τοῦ Θεοῦ βρίσκεται ἀπό πάνω σας, ἕτοιμο σέ κάθε στιγμή νά σᾶς βοηθήσῃ καί νά σᾶς στηρίξῃ.
Δέν πρέπει ποτέ νά σταματήσετε τήν ἐπαγρύπνηση στόν ἑαυτό σας. Δέν βρέθηκε ἀκόμη κανένας πού ν’ ἀνέβηκε στόν οὐρανό χωρίς κόπους, ἀνησυχίες, δοκιμασίες, θλίψεις καί ἰσχυρούς πειρασμούς.

«Ὅσοι θαρροῦν στόν Κύριο θά ἐννοήσουν τήν ἀλήθεια, καί οἱ πιστοί θά παραμένουν κοντά Του μέ ἀγάπη»

 Ἅγιος Ἡσύχιος

«Πρός Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως καί

ἀρετῆς τά λεγόμενα ἀντιρρητικά καί εὐκτικά»

  196. Μακάριος πραγματικά εἶναι ἐκεῖνος πού ἔχει κολλήσει τήν εὐχή τοῦ Ἰησοῦ στή διάνοιά του καί φωνάζει πρός Αὐτόν ἀκατάπαυστα μέσα στήν καρδιά του, ὅπως εἶναι ἑνωμένος ὁ ἀέρας μέ τά σώματά μας ἤ ἡ φλόγα μέ τό κερί. Ὅταν περνᾶ ὁ ἥλιος πάνω ἀπό τή γῆ, φέρνει τήν ἡμέρα. Καί τό ἅγιο καί σεβάσμιο ὄνομα τοῦ Κυρίου, ὅταν λάμπει συνεχῶς μέσα στόν νοῦ μας, θά γεννήσει ἀναρίθμητες ἔννοιες, λαμπρές σάν τόν ἥλιο.

197. Ὅταν διασκορπιστοῦν τά σύννεφα, ὁ ἀέρας φανερώνεται καθαρός.

«Οἱ δαίμονες μή ἔχοντας σῶμα, ἐπειδή εἶναι πνεύματα, μόνο μέ λογισμούς, μέ δολιότητα καί ἀπάτη, προξενοῦν καί στόν ἑαυτό τους καί σ᾿ ἐμᾶς τήν κόλαση»

  Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλές γιά τό ἦθος τῶν ἀνθρώπων

καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

 172. Ἀλλοίμονο στόν ἐσωτερικό ἄνθρωπο ἀπό τά ἐξωτερικά. Γιατί πολύ θά στεναχωρηθεῖ ὁ ἐσωτερικός ἄνθρωπος ἀπό τίς ἐξωτερικές αἰσθήσεις. Καί ἀφοῦ στεοχωρηθεῖ, θά χρησιμοποιήσει μαστίγιο κατά τῶν ἐξωτερικῶν αἰσθήσεων. Ἐκεῖνος πού τά ἔχει ὑποστεῖ αὐτά, ἐννοεῖ τά λεγόμενα.

  173. Ἄν ὁ ἐσωτερικός μας ἄνθρωπος νήφει, κατά τούς πατέρες, εἶναι σέ θέση νά φυλάξει καί τόν ἔξω ἄνθρωπο. Ἀλλά ἐμεῖς καί οἱ κακοῦργοι δαίμονες ἀπό κοινοῦ διαπράττομε τίς ἁμαρτίες. Καί οἱ δαίμονες μόνο μέ λογισμούς, δηλαδή μέ φανταστικές εἰκόνες, ζωγραφίζουν στό νοῦ ὅπως θέλουν τήν ἁμαρτία· ἐμεῖς ὅμως καί μέ λογισμούς ἐσωτερικώς καί μέ ἔργα ἐξωτερικῶς.

«Μένε μέσα στή διάνοιά σου διά τῆς νήψεως καί δέν θά κοπιάσεις στούς πειρασμούς»

   Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλές γιά τό ἦθος τῶν ἀνθρώπων

καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

Πόσο ὠφέλιμη καί τερπνή, φωτεινή καί γλυκύτατη, πανέμορφη, λαμπρή καί ὡραία ἀρετή εἶναι ἡ νήψη, ὅταν ἀπό Σένα Χριστέ μπαίνει σέ καλό δρόμο καί ὅταν ὁ ἄγρυπνος νοῦς τοῦ ἀνθρώπου τήν ἀσκεῖ μέ μεγάλη ταπείνωση. Ἁπλώνει μέχρι τή θάλασσα καί μέχρι τήν ἄβυσσο τῶν θεωριῶν τά κλήματά της καί μέχρι τῶν τερπνῶν καί θείων μυστηρίων τά βλαστάρια της1. Ποτίζει τό νοῦ πού ἀπό πολύ καιρό τόν ἔχει κατακάψει ἡ ἀσέβεια μέ τήν ἁρμύρα τῶν πονηρῶν δαιμονικῶν λογισμῶν καί τό ἐχθρικό σαρκικό φρόνημα, τό ὁποῖο εἶναι θάνατος2.

«Πρέπει ὁ ἀγωνιζόμενος τόν ἐσωτερικό ἀγώνα νά ἔχει κάθε στιγμή τοῦ χρόνου αὐτά τά τέσσερα: ταπείνωση, ἄκρα προσοχή, ἀντίρρηση κατά τῶν πονηρῶν λογισμῶν καί προσευχή.»

  Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλές γιά τό ἦθος τῶν ἀνθρώπων

καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

Τά συστήματα τῶν θαλασσῶν τ᾿ ἀποτελεῖ πολύ νερό. Σύστημα καί δύναμη τῆς νήψεως καί τῆς νηφαλιότητας καί τῆς βαθιᾶς ψυχικῆς ἡσυχίας, καί ἄβυσσος θεωριῶν φοβερῶν καί ἀπορρήτων καί μετανοητικῆς ταπεινώσεως καί εἰλικρίνειας καί ἀγάπης, εἶναι ἡ τέλεια νήψη καί ἡ χωρίς λογισμούς εὐχή τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καί αὐτό νά γίνεται μάλιστα ἀδιάκοπα καί πυκνά καί χωρίς νά χάνει κανείς τήν ὑπομονή του καί νά μικροψυχεῖ.

«Ἡ οὐσιαστική ἐργασία τοῦ μοναχοῦ»

«Παιδί μου, ἀπό τά νιάτα σου διάλεξε τήν παιδεία, κι ὥς τά βαθιά σου γηρατειά θά βρίσκεις τή σοφία. Ὅπως κοπιάζει ὁ ζευγάς καί ὁ σποριάς, ἔτσι κι ἐσύ ἔλα κοντά της, μέ τήν ἀπόφαση νά κοπιάσεις, καί πρόσμενε τούς καλούς καρπούς της».
Σοφ, Σειρ. 6 : 18-19.
Ἡ οὐσιαστική ἐργασία τοῦ μοναχοῦ εἶναι ἡ προσευχή, γιατί αὐτή ἑνώνει τόν ἄνθρωπο μέ τόν Θεό. Ὅλες οἱ ἄλλες μοναχικές ἐργασίες εἴτε προετοιμάζουν γιά τήν προσευχή, εἴτε συντελοῦν στήν καλή διεξαγωγή τῆς προσευχῆς, εἴτε πάλι δίνονται ἐξολοκλήρου σ᾿ ἐκείνους πού δέν μποροῦν ν᾿ ἀσχοληθοῦν ἀποκλειστικά μέ τήν προσευχή, ἐπειδή εἶναι πνευματικά ἀδύναμοι ἤ ψυχικά ἀκαλλιέργητοι.

Ἡ νήψη κόβει τήν πολυλογία, τήν κατάκριση καί ὅλα τά κακά γιατί δέν ἀνέχεται νά στερηθεῖ ἐξαιτίας τους οὔτε γιά λίγο τή θεία γλυκύτητα

 

 Οσίου Ησύχιου του Πρεσβύτερου

Προς τον Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα Αντιρρητικά και Ευκτικά)

Ένα θεόπνευστο κείμενο, που αποπνέει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος

————————————————————————————————–

46. Η διαδικασία εργασίας των λογισμών είναι η ακόλουθη: 

      Πρώτο στάδιο έχουμε την προσβολή.

      Δεύτερο στάδιο έχουμε τον συνδυασμό. 

      Τρίτο στάδιο έχουμε τη συγκατάθεση, πως δηλαδή θα γίνει πράξη αυτό,
      για το οποίο συσκέπτονται οι δύο ομάδες των λογισμών. 

      Τέταρτο στάδιο έχουμε την αισθητή πράξη, δηλαδή την αμαρτία. 

Αν λοιπόν προσέχη ο νους, εφόσον είναι νηφάλιος, και φυγαδεύη αμέσως, μόλις αυτή εμφανισθή, την προσβολή του κακού λογισμού με την αντίρρηση και την επίκληση του Κυρίου Ιησού, τα επόμενα στάδια μένουν ανενέργητα. Εειδή ο πονηρός είναι νους ασώματος, Δεν μπορεί να πλανήση αλλιώς τις ψυχές παρά με φαντασίες και λογισμούς. Για το στάδιο της προσβολής λέει ο προφήτης Δαβίδ «εις τας πρωίας απέκτεινον πάντας τους αμαρτωλούς της γης» κ.λπ. (κάθε πρωί εκτελούσα τους αμαρτωλούς της γης – Ψαλμ. ρ’ 8). Ο μεγάλος Μωυσής λέει για το στάδιο της συγκαταθέσεως˙ «και ου συγκαθήση αυτοίς» (δεν θα καθήσης μαζί τους – Έξοδ. κγ’ 32).

Νά προσπαθεῖς νά μήν ἔχεις κανένα λογισμό στήν καρδιά σου οὔτε παράλογο οὔτε σωστό.

 

     Οσίου Ησυχίου του Πρεσβυτέρου

41 Όπως όσο πιο πολύ πέφτει η βροχή στη γη τόσο πιο πολύ την απαλαίνει, έτσι και τη γη της καρδιάς μας τη χαροποιεί και την ευφραίνει το άγιο όνομα του Χριστού, όταν το φωνάζουμε και το επικαλούμαστε συχνά.

42 Καλό είναι να ξέρουν, όσοι δεν έχουν πείρα του πνευματικού αγώνα, κι ετούτο, ότι εμείς οι παχυλοί, που μας χαρακτηρίζει η ροπή προς τη γη και σωματικά και πνευματικά, έχουμε εχθρούς που είναι ασώματοι, αόρατοι, κακόβουλοι, πρακτικά ικανοί να κακοποιούν, γρήγοροι και ανάλαφροι και με πείρα πολέμου από την εποχή του Αδάμ μέχρι σήμερα. 

Τους εχθρούς αυτούς δεν μπορούμε να τους νικήσουμε με κανέναν άλλον τρόπο παρά με αδιάκοπη νήψη του νου και επίκληση του Ιησού Χριστού, του Θεού και πλάστη μας. Και οι μεν αρχάριοι και χωρίς πνευματική πείρα αγωνιστές, ας αρκεστούν στην ευχή του Ιησού και στην προτροπή να δοκιμάσουν και να γνωρίσουν το καλό.

Για εκείνους όμως που έχουν πείρα του πνευματικού αγώνα η πράξη και η δοκιμασία και η ανάπαυση του καλού είναι άριστος τρόπος συμπεριφοράς και δάσκαλος. 

Ὁ Δεσπότης Θεός μᾶς δίδαξε πῶς νά παλεύουμε μέ τά πνεύματα τῆς πονηρίας

  

Λόγος  που  ωφελεί  την  ψυχή  και  σώζει  

 Μικρή Φιλοκαλία

(Κεφάλαια 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18,  από  τα 203 συνολικά)

                                                          Οσίου Ησυχίου του Πρεσβυτέρου

 

12.  Ο ΔΕΣΠΟΤΗΣ  μας που είναι και σαρκωμένος Θεός, τοποθέτησε μπροστά μας ως τύπο και υπόδειγμα κάθε αρετής του ανθρώπινου γένους και ως ανάκληση από την παλιά (την προπατορική) πτώση σαν σε ζωγραφιά τον γεμάτον (με) κάθε είδους αρετή ένσαρκο βίο του. Μαζί με όλα τα καλά που μας υπέδειξε, όταν μετά το βάπτισμα ανέβηκε στην έρημο είναι και ετούτο:

 Ότι άρχισε τη νοητή πάλη με τον διάβολο που ήρθε κοντά του με νηστεία. Με τον τρόπο αυτόν της νίκης δίδαξε και εμάς τους άχρηστους ο Δεσπότης πώς να παλεύουμε με τα πνεύματα της πονηρίας δηλαδή:

με ταπείνωση, 

νηστεία, 

προσευχή και 

νήψη. 

Και το έκανε αυτό εκείνος που δεν έχει ανάγκη τέτοιων μέσων γιατί είναι Θεός και Θεός των θεών.

  13. ΔΕΝ ΘΑ ΔΙΣΤΑΣΩ  να σου επισημάνω με γλώσσα απλή και απέριττη πόσοι τρόποι νήψεως υπάρχουν κατά την αντίληψή μου που μπορούν να καθαρίζουν τον νου από λογισμούς μολυσμένους από πάθη.

Πῶς νά περάσεις τή νύχτα σου (Στάρετς Σάββα).

 

Το βράδυ, με το τέλος όλων των έργων της ημέρας, ευχαρίστησε τον Θεό για όλες τις ευεργεσίες πού έλαβες κατά τη διάρκεια της ημέρας, δηλαδή: επειδή παρέμεινες ζωντανός, κι ακόμη για τις πνευματικές και σωματικές σου δυνάμεις, για την υγεία σου, για την τροφή, το ποτό, για όλους τους ψυχοσωτήριους λογισμούς, για όλες τις άγιες επιθυμίες, για το γήινο και το ουράνιο φως, για τη βοήθεια και προστασία Του, δηλαδή για κάθε ευεργεσία Του.

Ύστερα απασχόλησε την καρδιά σου με τούς ακόλουθους πνευματικούς λογισμούς: «Να πού εγώ για μια ακόμη μέρα ήρθα πιο κοντά στο θάνατο. Τί θα συμβεί, αν θελήσει ό Κύριος να με βάλει αύτη τη νύχτα μπροστά στο Δίκαιο Κριτήριο Του; Θα αντέξω; Το πρωί έβαλα σκοπό να περάσω όλη την ημέρα με αγιότητα. Πώς την πέρασα; Μήπως παρόργισα τον Κύριο με κάτι;

Μετά απ’ αυτές τις ερωτήσεις:

Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Ἀσκητής: Ἐπιστολή πρός τόν μονάζοντα Νικόλαο (Φιλοκαλία τῶν Ἱερῶν Νηπτικῶν, α΄ τόμος)

 

Επειδή από καιρό ήσουν πολύ απασχολημένος με τη σωτηρία σου και η φροντίδα σου ήταν πολλή για τη ζωή τη σύμφωνη με το θέλημα του Θεού, ήρθες σε μένα και μου έλεγες τα δικά σου, με ποιους κόπους και πόθο φλογερό είχες σκοπό να προσκολληθείς στον Κύριο, με ζωή αυστηρή, με εγκράτεια και κάθε κακοπάθεια, αγωνιζόμενος με αγρυπνία πολλή και επίμονη και συνεχή προσευχή.
Και ποιοι πόλεμοι, μου έλεγες, και σμήνη από σαρκικά πάθη ανασυντάσσονται μέσα στην ανθρώπινη φύση και ξεσηκώνονται κατά της ψυχής από το νόμο της αμαρτίας(117) που εναντιώνεται και μάχεται στο νόμο του νου μας. Περισσότερο απ’ όλα θρηνούσες γιατί σ’ ενοχλούσε το πάθος της οργής και της επιθυμίας και ζητούσες από μένα κάποια μέθοδο και συμβουλή, με ποιους αγώνες και κόπους θα μπορούσες να κατανικήσεις τα καταστρεπτικά αυτά πάθη.Και τότε, όσο ήταν δυνατό, συμβούλεψα προσωπικά την αγάπη σου, εκθέτοντάς σου τα ψυχωφελή νοήματα, τις σκέψεις και τα φρονήματα.

Γέροντας Ἐφραίμ Ἀριζόνας-Φιλοθεϊτης,Νῆψις-Προσευχή – Ἐξομολόγησις…

 

ΟΜΙΛΙΑ ΙΖ΄

Αγαπητά μου παιδιά, 

 Σήμερα θα πούμε ολίγα πράγματα για την μεγάλη αρετή της νήψεως.
Όπως θα γνωρίζετε, η νήψις είναι πατερική διδασκαλία, είναι βίωμα των μεγάλων νηπτικών πατέρων της Εκκλησίας και δη της ερήμου. Η λέξις «νήψις» προέρχεται εκ του «νήφω» , που σημαίνει αγρυπνώ, φρουρώ, επισκοπώ, παρατηρώ, επιβλέπω, παρακολουθώ. Αυτά όλα οι πατέρες τα συνοψίζουν σε μια αδιάλειπτη προσοχή του νοός.Η νήψις εικονίζεται με την αξίνα, η οποία καταρρίπτει τα μεγάλα δένδρα χτυπώντας την ρίζα τους. Κι όταν χτυπηθή η ρίζα, δεν ξαναφυτρώνουν. Έτσι και όταν ο νους του ανθρώπου, του χριστιανού, έχη την προσοχή αυτή της νήψεως, φρουρεί την καρδιά και τις πέντε αισθήσεις , τόσον τις πνευματικές, όσον και τις πνευματικές, της ψυχής. Όταν ο νους νήφη, όταν προσέχη, όταν φρουρή τα διανοήματα, τις σκέψεις, όταν ελέγχη την φαντασία ,τότε όλος ο άνθρωπος ψυχοσωματικά διατηρείται καθαρός.

Νικηφόρος ὁ Μονάζων: Λόγος γιά τή νήψη καί τή φύλαξη τῆς καρδιᾶς

 

Όσοι επιθυμείτε σφοδρά ν’ αξιωθείτε τη μεγαλόπρεπη θεϊκή φωτοφάνεια του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού· όσοι θέλετε να δεχθείτε με αίσθηση μέσα στην καρδιά σας το υπερουράνιο πυρ· όσοι σπεύδετε να επιτύχετε τη συμφιλίωση σας με το Θεό, να τη ζήσετε και να την αισθανθείτε· όσοι απορρίψατε όλα τα πράγματα του κόσμου, για να βρείτε και να αποκτήσετε το θησαυρό που είναι κρυμμένος στον αγρό των καρδιών σας·

όσοι θέλετε ν’ ανάψουν ολόλαμπρες οι λαμπάδες των ψυχών σας από αυτόν τον κόσμο κι έτσι απαρνηθήκατε όλα τα παρόντα· όσοι θέλετε να γνωρίσετε και ν’ αποκτήσετε με πείρα τη βασιλεία των ουρανών που είναι μέσα σας, ελάτε να σας εκθέσω την επιστήμη, ή μάλλον τη μέθοδο, της αιώνιας, ή καλύτερα της ουράνιας ζωής.

Η επιστήμη αυτή εισάγει χωρίς κόπο και ιδρώτα τον εργάτη της στο λιμάνι της απάθειας, και δε διατρέχει κανένα κίνδυνο ταραχής ή πλάνης από τους δαίμονες.

Ταπείνωση καί νήψη γιά τήν ἀντιμετώπιση τῶν παγίδων τοῦ πονηροῦ _mp3

 

Π. Σάββας 2010-03-18_Ταπείνωση καί νήψη γιά τήν ἀντιμετώπιση τῶν παγίδων τοῦ πονηροῦ _mp3
Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 18-03-2010 (Σύναξη σέ νέες).

http://www.hristospanagia.gr/?p=34417 

Πῶς θά ἀποκτήσουμε στήν καρδιά μας τόν Θεό; Ὅσιος Φιλόθεος Σιναΐτης

 

Όσιος Φιλόθεος ο Σιναΐτης – Απάνθισμα διδαχών

Πρέπει όλα να τα παραμερίζουμε, ακόμα και το σώμα και αυτή τη ζωή να καταφρονούμε μόνο και μόνο για να αποκτήσουμε στην καρδιά μας τον Θεό.

Γιατί αρκεί, όπως λέει ο θείος Χρυσόστομος, να βλέπει κανείς με τον νου του το Θεό, για ν’ αφανίσει τους πονηρούς δαίμονες.

Αν λοιπόν θέλομε να βαδίζομε την κατά Χριστόν φιλοσοφία, δηλαδή τη νοητή εργασία, με φύλαξη του νου και νήψη, ας αρχίσομε το δρόμο αυτό με εγκράτεια από τα πολλά φαγητά, παίρνοντας με μέτρο κατά τη δύναμή μας την τροφή και το ποτό μας.

Η νήψη, ας λέγεται εύλογα, οδός που οδηγεί στη βασιλεία, και στην μέσα μας και στη μελλοντική, επίσης και νοητή εργασία, γιατί επεξεργάζεται και λευκαίνει τα ήθη του νου και τον μεταβάλλει από την εμπάθεια στην απάθεια. Μοιάζει με μια φωτεινή θυρίδα, από την οποία σκύβει ο Θεός και φανερώνεται στο νου.

Τρόποι νήψεως πού καθαρίζουν τόν νοῦ ἀπό ἐμπαθεῖς λογισμούς

   

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος: Προς τον Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα Αντιρρητικά και Ευκτικά) 

 13. Τώρα, πόσοι τρόπο νήψεως υπάρχουν κατ’ εμέ, που μπορούν να καθαρίζουν τον νου από εμπαθείς λογισμούς, δε θα βαρεθώ να σου τους φανερώσω με γλώσσα απλή και χωρίς στολίδια. Επειδή δεν το έκρινα καλό, σε καιρό πολέμου πνευματικού, να κρύψω σ’ αυτό το λόγο την ωφέλεια μέσω των κομψών λόγων, και μάλιστα μιλώντας σε απλουστέρους. «Και συ, παιδί μου Τιμόθεε – λέει – πρόσεχε αυτά που διαβάζεις»(6). 

14. Ένας τρόπος νήψεως είναι να εξετάζεις συχνά και προσεκτικά την φαντασία (παράσταση) του πονηρού λογισμού, δηλ. την «προσβολή», γιατί ο σατανάς δεν μπορεί χωρίς φαντασία να δημιουργεί λογισμούς και να τους παρουσιάζει στο νου για να τον εξαπατήσει. 

«Φώτισόν Μου Τό Σκότος! Φωτισόν Μου Τό Σκότος!»

 

   «Φωτισόν Μου Το Σκότος! Φωτισόν Μου Το Σκότος!»   

             Ήταν Άνοιξη του 1317, όταν έφτασε ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στον ποθούμενο σε αυτόν Άθωνα. Υποτάσσεται στον διάσημο ησυχαστή Νικόδημο, ο οποίος ζούσε τότε έξω από την Λαύρα του Βατοπεδίου. Ο Νικόδημος, ήταν γενναίος και θαυμαστός Μοναχός κατά την πράξη και θεωρία· γνωστός σ’ ολόκληρο το Άγιον Όρος για την αρετή του όταν ακόμη ασκούνταν ανατολικά της Χρυσούπολης, στο όρος το λεγόμενο «τοῦ Αὐξεντίου».

      Ο θείος Γρηγόριος, κείρεται Μοναχός. Μετά την μοναχική του ομολογία, παραδίδεται ολοκληρωτικά στην άσκηση και τις πνευματικές θεωρίες, στην νήψη του νου και στην αδιάλειπτη νοερά προσευχή. Ο Πατριάρχης Φιλόθεος αφηγείται, ότι, άμεση προστάτιδά του είχε την Θεομήτορα. Πάντοτε σε Αυτήν απέβλεπε. Αυτήν, είχε προ των οφθαλμών του. Την δική Της βοήθεια επιζητούσε. Αυτήν, εξ αρχής, πρόφερε στους λόγους και τις προσευχές του. Και κάτω από την δική Της σκέπη και χειραγωγία, εμπιστεύθηκε ψυχή τε και σώματι τον εαυτό του.

     Είχαν περάσει δύο χρόνια· χρόνια, δακρύων και πνευματικών στεναγμών. Μυστικά, στις προσευχές του, φώναζε από βαθέων:

     –«Φώτισόν μου τὸ σκότος! Φώτισόν μου τὸ σκότος!».

Εὐχή, νῆψις καί ἡσυχία

ΕΥΧΗ , ΝΗΨΙΣ ΚΑΙ ΗΣΥΧΙΑ

Κάποιος ιερομόναχος αυτοαποκαλούμενος “απελπισμένος” , στο βιβλίο “Νηπτική θεωρία” , διηγείται δήθεν για κάποιον άλλο, στην πραγματικότητα όμως για τον εαυτό του , ότι ήρθε, την ώρα που προσηύχετο με την Ευχούλα, με το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», σε έκστασι… και είδε ένα άπειρο πλήθος δαιμόνων-σαν την άμμο της θαλάσσης, – τόσοι πολλοί ήσαν- να του επιτίθενται γεμάτοι λύσσα.

Οι διαθέσεις τους ήσαν φονικές. Απ’ όλα τα μέρη , αγριεμένοι φοβερά, ωρμούσαν εναντίον του για να τον κατασπαράξουν…

Συνήλθε και έντρομος έτρεξε στην Εκκλησία.

-     Πού θα καταφύγω; Αναρωτήθηκε με τον λογισμό του. Πού αλλού, παρά στον φρικτό Γολγοθά, στην αγία Τράπεζα, όπου καθημερινά με δάκρυα και με συντριβή ιερουργώ τα πανάχραντα Μυστήρια, θα πέσω εκεί στα πόδια του Χριστού και της Παναγίας Μητρός Του.

Εὐχή, νῆψις καί ἡσυχία, μέρος γ’

 

Εἶναι ἄραγε ἁμαρτωλή αὐτή ἡ προσβολή;
Οἱ Πατέρες, πού μετῆλθαν στήν πρᾶξι τῆς ζωῆς τους τούς πνευματικούς τρόπους τῆς νήψεως, ὠνομάσθησαν ΝΗΠΤΙΚΟΙ καί ὅλοι τους ὤργωσαν μέ τό ἄροτρο τῆς συνεχοῦς μετανοίας «τάς ἀγόνους ἐρήμους» τῆς καρδιᾶς. Τίς πότισαν δέ καί τίς καθάρισαν ἀπό τά πάθη «ταῖς τῶν δακρύων τῶν ροαῖς». Καί μέ τήν ἀδιάλειπτη Νοερά καρδιακή προσευχή, τήν προσοχή καί νῆψι, μεγάλωσαν τό δένδρο τῆς ἀγάπης στίς καρδιές τους, τό πλήρωμα δηλαδή τῆς Χάριτος. Αὐτοῦ τοῦ ἀναιμάκτου μαρτυρίου -ἀγῶνος καρποί εἶναι, ὅπως τό ἔχουμε ἐπισημάνει:

• ἡ κάθαρσις,
• ὁ φωτισμός,
• ἡ ἀπάθεια,
• ὁ ἁγιασμός,
• ἡ θέωσις!

Λέγει λοιπόν ὁ Ἀββᾶς Φιλήμων ὅτι ἄνευ τῆς τελείας ἡσυχίας καί τοῦ πνεύματος τῆς ἀμεριμνησίας εἶναι ἀδύνατον νά ὐαρεστήση κανείς, ὅπως πρέπει, τόν Θεόν.