Γ.Ἐφραίμ Φιλοθεΐτης -Περί Πνευματικοῦ Ζήλου‏

  Ὁ σκύλος ὅταν ἀντιληφθῆ, ὅτι κάτι ἔρχεται νὰ κάνη κακὸ στὰ πρόβατα, φωνάζει, γαυγίζει ἔντονα, ἀπειλητικά, νιώθοντας ὅτι ἔχει κάποια εὐθύνη πάνω στὰ πρόβατα, στὸ ἀφεντικὸ ποὺ τὸν ἔχει, ποὺ τὸν ταΐζει. Εἶναι φυσικό του νὰ τὸ κάνει αὐτό. Καὶ ὅσο γαυγίζει καὶ φωνάζει, ὁ κλέφτης, ὁ λύκος, τὸ ἀγρίμι, δὲν πλησιάζει τὸ κοπάδι. Ἐὰν στὸ σκυλὶ αὐτὸ ἔρθει ὁ λογισμός, ὅτι δὲν ὑπάρχει φόβος, δὲν ὑπάρχει λύκος, δὲν κρύβεται κάποιος κλέφτης καὶ ἀρχίζει νὰ σπάζει ἡ προσοχή του, τὸ ἄγρυπνο γιὰ τὸ κοπάδι, τὸν πλησιάζει ὁ νυσταγμός, κάθεται καὶ τὸν παίρνει ὁ ὕπνος. Καὶ ἔτσι ἡσυχάζει ὁ τόπος, τὸ κοπάδι ἀπὸ τὰ γαυγίσματα, αὐτὸ γίνεται ἀντιληπτὸ ἀπὸ τὸν κλέφτη, ἀπὸ τὸν λύκο, ποὺ παραμονεύουν. Ὅταν, λοιπόν, σταματήσει ὁ λύκος νὰ ἀγρυπνεῖ καὶ νὰ φωνάζει. Ὅταν δοῦνε τὴν περίπτωση αὐτή, σιγὰ-σιγὰ προχωροῦν, πλησιάζουν, προσβάλλουν τὸ κοπάδι καὶ ἀρχίζουν ἕνα – ἕνα νὰ ρημάζουν τὰ πρόβατα.

Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος: Περί τῆς βλάβης ἀπό τόν ἀνόητο ζῆλο, πού νομίζεται ὡς θεῖος.

 

 Ο ζηλωτής άνθρωπος δεν φτάνει ποτέ στην ειρήνη της διανοίας του· και όποιος είναι ξένος της ειρήνης, αυτός είναι  ξένος και της χαράς· διότι εάν, όπως λένε, η ειρήνη είναι η τέλεια υγεία της διάνοιας, ο ζήλος τότε είναι ενάντιος της ειρήνης, συνεπάγεται λοιπόν, ότι όποιος έχει ανόητο ζήλο, αυτός ασθενεί μεγάλη ψυχική ασθένεια.

 Άνθρωπε, εσύ που νομίζεις, ότι με τον ζήλο σου θεραπεύεις τα ξένα σφάλματα, διώχνεις  την υγεία από την  ψυχή σου· αν αληθινά επιθυμείς να θεραπεύσεις τους ασθενείς στην ψυχή, γνώριζε καλά, ότι οι ασθενείς και οι άρρωστοι στην ψυχή  χρειάζονται περισσότερο συμπάθεια παρά επίπληξη· και πάλι, όταν εσύ δεν έχεις συμπάθεια  προς τους άλλους, προξενείς στον εαυτό σου μεγάλη ψυχική βλάβη.

 Οι άνθρωποι δεν κρίνουν τον ζήλο από τα είδη της σοφίας, αλλά από τις αρρώστιες στην  ψυχή, ο οποίος (ζήλος) είναι αποτελέσματα μικρής νοημοσύνης και πολλής ανοησίας.

Ὁ πνευματικός ζῆλος

ΟΜΙΛΙΑ Η΄

   Πατέρες μου,

  Ὁ σκύλος, ὅταν ἀντιληφθῆ ὅτι κάποιος ἔρχεται νά κάνη κακό στά πρόβατα, φωνάζει, γαυγίζει ἔντονα, ἀπειλητικά νοιώθοντας ὅτι ἔχει κάποια εὐθύνη πάνω στά πρόβατα καί ἀπέναντι στό ἀφεντικό, πού τόν ἔχει καί τόν ταΐζει. Εἶναι φυσικό του νά τό κάνη αὐτό. Καί ὅσο γαυγίζει καί φωνάζει, ὁ κλέφτης, ὁ λύκος ἤ τό ἀγρίμι δέν πλησιάζουν τό κοπάδι. Ἐάν στό σκυλί αὐτό ἔρθη ὁ λογισμός ὅτι δέν ὑπάρχει φόβος, δέν ὑπάρχει λύκος, δέν κρύβεται κάποιος κλέφτης καί ἀρχίζει νά σπάζη ἡ προσοχή του, ἡ ἐπαγρύπνησι γιά τό κοπάδι, ὅταν τό πλησιάζη ὁ νυσταγμός, κάθεται καί τό παίρνει ὁ ὕπνος. Ἔτσι ἡσυχάζει ὁ τόπος καί τό κοπάδι ἀπό τά γαυγίσματα, ἀλλά τό πρᾶγμα γίνεται ἀντιληπτό ἀπό τούς κλέφτες, ἀπό τούς λύκους, οἱ ὀποῖοι παραμονεύουν νά σταματήση ὁ σκύλος νά ἀγρυπνῆ καί νά φωνάζη. Σιγά – σιγά προχωροῦν, πλησιάζουν, προσβάλλουν τό κοπάδι καί ἀρχίζουν ἕνα ἕνα νά ρημάζουν τά πρόβατα.